Trong đá quý có chứa các tạp chất nên xảy ra hiện tượng phát quang khi giám định. Cùng Eropi tìm hiểu những điều thú vị xung quanh tính phát quang và ý nghĩa của nó trong giám định.

Bản chất hiện tượng phát quang của đá quý khi giám định

Bản chất hiện tượng phát quang của đá quý khi giám định cơ bản giống với bản chất màu sắc.

Bản chất hiện tượng phát quang của đá quý khi giám định cơ bản giống với bản chất màu sắc. Trong đó nguồn kích thích là các bức xạ điện thay vì là ánh sáng, cũng có thể sử dụng nhiệt độ, ma sát, tia âm cực…

Khi mẫu đá quý tiến hành kiểm định sẽ nhận được năng lượng kích thích dưới dạng nào đó dưới mức gây nóng sáng hoặc cháy. Nó sẽ biến năng lượng này thành một bức xạ lạnh có bước sóng trong vùng nhìn thấy. Đây được coi là hiện tượng phát quang của đá quý.

Hiện tượng này liên quan trực tiếp với trạng thái kích thích của các nguyên tử trong đá quý. Khi nhận được năng lượng kích thích, các điện tử sẽ nhảy từ mức năng lượng cơ sở lên các mức cao hơn.

Sau đó các điện tử này sẽ giải phóng năng lượng nhận được dưới dạng bức xạ (thường là ánh sáng nằm trong vùng nhìn thấy, trường hợp đặc biệt có thể là ánh sáng cực tím). Theo các công trình nghiên cứu khoa học, các điện tử này giải phóng năng lượng dưới dạng các photon.

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng phát quang

• Các tạp chất có trong đá quý
• Sự sai lệch trong cấu trúc tinh thể

Phân loại các hiện tượng phát quang

Phân loại các hiện tượng phát quang thường dựa vào thời điểm phát quang và nguồn kích thích.

Phân loại theo hiện tượng phát quang có 2 loại: hiện tượng huỳnh quang và hiện tượng lân quang

• Hiện tượng huỳnh quang xảy ra khi thời điểm phát quang diễn ra đồng thời với thời điểm kích thích.
• Hiện tượng lân quang xảy ra khi thời điểm phát quang có thể diễn ra chậm hơn so với thời điểm kích thích. Đá quý vẫn tiếp tục phát quang một thời gian nhất định sau khi tắt nguồn kích thích.

Còn khi phân loại theo nguồn kích thích gồm có các loại phổ biến : phát quang tia cực tím, phát quang dưới tia âm cực, phát quang dưới tác dụng của dòng điện, phát quang dưới tác dụng của nhiệt độ…

Phát quang dưới dạng tia cực tím khi nguồn kích thích là tia cực tím.

Phát quang dưới dạng tia cực tím khi nguồn kích thích là tia cực tím, dải sóng điện từ nằm tiếp giáp về phái dưới cùng của vùng ánh sáng nhìn thấy. Trong giám định đá quý người ta thường dùng tia này với hai bước sóng: cực tím sóng dài và cực tím sóng ngắn. Đây là phương pháp được sử dụng nhiều nhất trong các biện pháp hiện nay.

Phát quang dưới dạng tia X nguồn kích thích sử dụng trong trường hợp này là tia X. thuộc vùng sóng điện từ nằm tiếp giáp về phái dưới của vùng cực tím, bước sóng nhỏ. Hiện tượng này sử dụng để giám định đá quý ở hai dạng : màu phát quang và độ trong suốt của đá quý dưới tia X.

Phát quang dưới dạng tia X nguồn kích thích sử dụng trong trường hợp này là tia X. 

Tham khảo thêm:

• Kiềng vàng gắn đá quý giúp cô dâu rạng rỡ trong ngày cưới
• Ruby-sắc đỏ khơi tài vận
• Ngọc trai south sea là gì?
• Điểm danh các loại đá quý màu đỏ
• "Săn tìm" những bộ trang sức đắt nhất hành tinh

Phát quang dưới tác dụng của nhiệt là hiện tượng đá quý phát ra các màu khác nhau khi bị đốt nóng.

Phát quang dưới tác dụng của dòng điện được sử dụng để phân biệt kim cương màu xanh lam tự nhiên và màu la do chiếu xa.