Để hình thành nên một mẫu trang sức hoàn thiện không thể không nhắc đến giai đoạn đúc. Cùng Eropi Jewelry tìm hiểu giai đoạn đúc trong chế tác trang sức.
Giai đoạn đúc
Giai đoạn đúc trong chế tác trang sức thực chất là quá trình nung chảy sáp và nung khuôn thạch cao. Dựa vào trọng lượng kim loại đã tính ở giai đoạn trước, người thợ kim hoàn sẽ ước lượng thạch cao cần thiết để đổ vào khuôn. Thạch cao này được pha với tỉ lệ 1gram thạch cao với 40cc nước. Sau đó được khuấy bằng máy khuấy cho thạch cao tan đều hết.
Sau khi pha thạch cao xong người thợ sẽ bỏ chậu thạch cao vào máy hút chân không từ 1-2 phút. Đối với phần thạch cao trên sau khi được lấy ra khỏi máy sẽ được đổ vào các lap và kiểm tra lại. Để chắc chắn thân lap đã được bọc kín, nếu không thạch cao sẽ chảy tràn ra ngoài.
Sau đó các láp này sẽ được bọc kín (nếu không thạch cao sẽ chảy tràn ra ngoài) sau đó sẽ xếp vào máy chân không để hút hết bọt khí đọng trong láp. Nếu còn tồn tại bọt khí và khi tiếp xúc với bề mặt mẫu sáp thì sẽ bị lỗi khi đúc. Khi đã chắc chắn bọt khí được hút ra hết, thợ kim hoàn sẽ chờ cho thạch cao đông lại rồi khô hẳn. Thời gian này tùy theo kích thước sáp mà lâu hay nhanh có thể khoảng 1 đến 2 tiếng.
Giai đoạn chờ thạch cao trong láp khô hẳn.
Chờ cho thạch cao khô hẳn đi chúng khi đó đã bọc cả cây thông thành một khối. Lúc này, người thợ mới dần dần gỡ lớp băng keo bọc bên ngoài cây thông ra. Cho vào lò nung tự động để sáp trong khuôn chảy ra hết, nhiệt độ dùng ở giai đoạn này lên đến khoảng 300 độ C.
Sau khi đã nung cho sáp chảy hết, người thợ tiếp tục cho vào lò nung thạch cao tự động. Với mục đích nung cho khuôn thạch cao chín, nhiệt độ trong lò khi này rơi vào khoảng 650 đến 750 độ C. Và phải được điều chỉnh cẩn thận trong vài giờ đầu để tránh sự rạn nứt xảy ra cho khuôn.
Đúc kim loại
Để đúc kim loại nóng chảy, nhiệt độ ống thép phải được hạ đến một nhiệt độ xác định và duy trì khi ra khỏi lò. Nhiệt độ này thay đổi tùy thuộc vào loại kim loại được đúc. Đối với vàng, nhiệt độ ở ống thép cần duy trì là 600 độ C trong một giờ trước khi ra khỏi lò. Và tiếp tục duy trì ở khoảng 450-600 độ C sau khi lấy ra khỏi lò. Còn đối với bạc thì thấp hơn vàng khoảng 100 độ C.
Rót kim loại vào khuôn.
Sau khi quá trình cấp nhiệt cho láp hoàn tất, thợ kim hoàn đặt láp vào thiết bị đúc. Láp sẽ được đem từ phòng ép mô xuống, có thể nhiều hay ít. Điều cơ bản đối với quá trình này là hoàn thành tất cả các tính toán thành phần trước khi bắt đầu quy trình hợp kim hóa. Bạc, đồng và chất trợ dung là ba thành phần chính cần phải có khi chuẩn bị hợp kim hóa.
Một số thông tin liên quan đến các hợp kim vàng và bạc:
Vàng tây 18 kara thường hợp kim hóa với một nửa đồng và một nửa bạc. Theo các tỷ lệ thành phần, vàng tây có thể có màu sắc và độ cứng khác nhau. Đối với trường hợp hàm lượng đồng tăng cao, vàng tây sẽ ngả sang màu đỏ và cứng hơn.
Theo quy định quốc tế thì hàm lượng vàng 99.99% gọi là vàng 24k, loại vàng này có màu vàng ánh kim đậm nhất. Nhưng khá mềm nên nữ trang ít làm bằng vàng 24k. Vàng trắng là hợp kim hóa với palladi và niken. Chúng rất mềm và dễ gia công tuy nhiên bạc sẽ trở nên cứng hơn khi được hợp kim hóa với đồng, nhưng đồng thời cũng dễ bị ăn mòn.
Sau khi đã chuẩn bị và tính toán xong thành phần để hợp kim hóa, thợ kim hoàn sẽ cho kim loại vào nấu. Và thêm một chút hàn the vào rồi dùng mỏ đốt khè lửa vào chén để nấu chảy kim loại. Những chén này có rất nhiều trong xưởng đúc, nhưng loại tốt nhất được đánh giá cao là thạch cao.
Tìm hiểu thêm:
- Giai đoạn làm nguội, nhận hột/đá trong chế tác trang sức
- Giai đoạn đánh bóng, xi, mạ trong chế tác trang sức
- Giai đoạn cắm cây thông, bơm sáp trong chế tác trang sức
- Chế tác trang sức bằng máy lên ngôi
- Giai đoạn đúc trong chế tác trang sức
Bước tiếp theo, hợp kim nóng chảy được rót vào khuôn, để khuôn ổn định trong vài phút rồi đem nhúng láp vào trong nước lạnh đột ngột. Nó sẽ khiến khuôn thạch cao bị nứt rồi vỡ ra. Khi đó, ta sẽ thu được thành phẩm của quá trình đúc là một hay nhiều mẫu trang sức ở dạng thô chưa được gọt giũa còn dính trên cây thông.
Rồi sau đó sản phẩm phải trải qua một bước nữa đó là khử lớp oxy hóa và các tạp chất bằng cách rửa trong dung dịch axit. Để các tạp chất cũng như lớp oxy hóa này làm giảm độ bóng bề mặt và gây khó khăn trong các công đoạn sau.
Một số lưu ý khi rửa kim loại
Sử dụng găng tay hay đồ bảo hộ.
- Khi pha dung dịch phải rót acid vào nước nguội và không được phép làm ngược lại.
- Hơn nữa acid có độc tính cao nên việc pha chế cần ở nơi thoáng mát. Ngoài ra, axit có thể gây hại cho con người nên phải mang kính bảo vệ, găng cao su và những đồ bảo hộ khác.
Eropi Jewelry mong rằng qua bài viết trên đã cung cấp cho bạn thêm nhiều thông tin thú vị.






































